Świadectwo Lniskiego. Nowy nabytek Muzeum.
Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie pozyskało do zbiorów świadectwo szkolne dra Hipolita Lniskiego.
Ten niezwykle cenny dokument życia społecznego wystawiono 15 VIII 1866 roku, w Królewskim Katolickim Gimnazjum w Wejherowie uczniowi quinty Hipolitowi Lniskiemu. Świadectwo zostało podpisane m.in. przez pierwszego dyrektora (w latach 1857 – 1885) wejherowskiego gimnazjum dra Johannesa Seemana, a także, co może wydawać się ciekawe z naszej perspektywy, ojca ucznia, który podpisem potwierdzał, że oceny dziecka są mu znane.
Warto dodać, że gimnazjum mieściło się w tym czasie w starym budynku dzierżawionym od kupca Borchardta, przy Schutzenstrasse (obecnie ul. 3 Maja). Nowy budynek gimnazjum, przy Lauenburgerstrasse (obecnie ul. Jana III Sobieskiego 300), oddano do użytku kilkanaście tygodni później.
Wśród obowiązkowych przedmiotów nauczania w piątej klasie (quincie, tj. drugiej klasie w dziewięciostopniowej skali) gimnazjum były: religia, język niemiecki, łacina, język polski, język francuski, matematyka i rachunki, historia, geografia, rysunek, kaligrafia, śpiew oraz gimnastyka. Ocenie opisowej podlegała także obecność w szkole i uczestnictwo w nabożeństwach kościelnych.
Na świadectwie, podobnie jak dziś, widnieje skala ocen. W ówczesnym szkolnictwie pruskim obowiązywał inny niż obecnie system oceniania. Pruska jedynka była najlepszą oceną (gut), zaś szóstkę stawiano za bardzo słabe wyniki w nauce (schlecht). Na świadectwie Hipolita Lniskiego widnieją same jedynki i dwójki, był więc jednym z lepszych uczniów.
Pierwszy budynek gimnazjum (w latach 1857-1866) przy obecnej ul. 3 Maja,
fot. Augustyn Ziemens, zbiory MPiMK-P
Doktor nauk medycznych Hipolit Ostoja-Lniski urodził się 9 marca 1853 roku w Dolnej Brodnicy koło Kartuz, w rodzinie ziemiańskiej Hipolita i Eufrozyny Lniskich. Naukę gimnazjalną pobierał w Wejherowie oraz w Wałczu.
W wejherowskim gimnazjum Lniski (ps. Wojski) należał do założycieli tajnej organizacji „Wiec”, powstałej w kwietniu 1871 roku, „mającej na celu krzewienie i utrzymanie języka polskiego w ogóle, jako też zachowanie go od kaleczeń narzeczem kaszubskim i niemieckim” (tajny protokolarz Koła Filomackiego "Wiec" na stronach PBC: http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=4372&from=&dirids=1&ver_id=&lp=8&QI=).
Od 1873 roku Hipolit Lniski kontynuował naukę w gimnazjum w Wałczu, gdzie założył tajne koło filomackie „Ul”. Po ukończeniu gimnazjum studiował medycynę, najpierw w Gryfii, później we Wrocławiu, gdzie należał do Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego. Zwieńczeniem studiów było zdobycie tytułu doktora nauk medycznych, co miało miejsce w 1880 roku.
Od 1881 mieszkał w Chojnicach, gdzie podjął praktykę lekarską, często bezinteresownie pomagając swoim pacjentom. Wraz z drem Janem Karolem Łukowiczem uczestniczył w pracy kuratorium Zakładu św. Boromeusza w Chojnicach.
Niewątpliwą zasługą Hipolita Lniskiego był jego patronat nad polską młodzieżą w chojnickim gimnazjum. Wspólnie ze swoim szwagrem Juliuszem Zielińskim, ostatnim polskim nauczycielem języka polskiego w tamtejszym gimnazjum, wspierał chojnicką młodzież i organizację filomacką „Mickiewicz”, mając pozytywny wpływ na kształtowanie takich młodych osobowości jak Aleksander Majkowski i Jan Karnowski.
Po odzyskaniu przez Polskę Pomorza, od 1920 roku Hipolit Lniski pełnił przez pięć lat funkcję lekarza powiatowego. Pod koniec życia, został odznaczony przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego, orderem Polonia Restiututa, zaś papież Pius XI mianował go tajnym szambelanem.
Dr Hipolit Lniski zmarł 8 kwietnia 1931 roku w Chojnicach, w wieku 78 lat.
Tekst: Maciej Kurpiewski